Manon Lescaut – Abbe Prevost

151417She take my money, well I’m in need
Yeah she’s a triflin’ friend indeed
Oh she’s a gold digger way over time 
That digs on me

Al lang voordat Kanye West en Jamie Fox een ode brachten aan dit type vrouw bestond ze al…Abbe Prevost schreef er over.

Cijfer: 8

Sinds deze week volg ik online de collegereeks “The fiction of relationships” aan de Brown University. Het hoofddoel is om aan de hand van klassieke literatuur de aard van zowel echte als fictionele relaties te doorgronden. De eerste roman op het menu was Manon Lescaut van Abbe Prevost. Aangeraden werd om deze in het Engels te lezen, maar zodra ik me realiseerde dat ik 10 minuten over twee pagina’s deed, was de lol er snel af. Op Marktplaats maar even de Nederlandse vertaling besteld, maar die zal evengoed best pittig zijn voor de minder ervaren lezer.

Synopsis
Ridder Desgrieux is een man van stand. Hij is welbespraakt, goedgemanierd en bovenal vroom. In zijn jeugd doorloopt hij zijn studie met gemak en zijn toekomst als geestelijke was dan ook zo goed als zeker vastgesteld. Maar het lot besliste anders; vlak voor zijn vertrek naar de universiteit, ontmoet Ridder Desgrieux de vrouw van zijn dromen, Manon Lescaut. De mooiste vrouw die hij ooit heeft gezien en die hem zo bekoorlijk is dat niets anders meer belangrijk lijkt. Ridder Desgrieux vlucht met haar naar Parijs om zo zijn geestelijke bestemming en haar lot als non te ontvluchten. Zij worden elkaars minnaars en leiden een heerlijk leven in Parijs. Maar zoals Manon haar ridder liefheeft, heeft zij ook welvaart lief. Dus wanneer het geld opraakt, laten de avances van rijkere mannen Manon dan ook niet koud. Dit is het begin van de lange reeks van ongelukkigheden die de twee geliefden zich op de hals halen.

Vertelling
Manon Lescaut wordt verteld door Ridder Desgrieux die terugkijkt op de gebeurtenissen sinds Manon in zijn leven is gekomen. Hij vertelt het verhaal aan een reiziger die hij ooit tegenkwam en die hem geld gaf om Manon te kunnen blijven zien. Omdat het een orale vertelling betreft, heeft Prevost daar handig gebruik van gemaakt door veel versnellingen toe te passen, waardoor het verhaal is opgebouwd uit veel spannende en belangrijke gebeurtenissen. Ridder Desgrieux is een man van stand en dat blijkt wel uit het deftige taalgebruik dat door de schrijver in zijn mond wordt gelegd:

“ Ik maak er ook geen aanspraak op voor de braafste man van heel de wereld door te gaan. Ik weet dat ik uw verwijten verdien, maar ik smeek u er een weinig meer zachtzinnigheid bij te betrachten en mij niet als de schandelijkste van alle mannen te behandelen; zo’n bejegening komt mij niet toe. Het is de liefde, dat weet u, die al mijn misslagen veroorzaakt heeft. Noodlottige hartstocht! Helaas!”

Blind door liefde
We doen allemaal wel eens domme dingen als we verliefd zijn; liefde maakt blind. Maar onze ridder gaat hierin wel over lijken. Bedrog en zelfs geweld worden niet geschuwd om bij zijn grote liefde te kunnen zijn, maar telkens als de welvaart van de ridder afneemt, moet hij een nieuwe oplossing bedenken om gold digger Manon bij zich te houden. Dat lukt, tot mijn verbijstering, steeds weer met behulp van vrienden en kennissen die de liefde een warm hart toedragen. Maar hoe naïef kan iemand zijn? Het is toch overduidelijk dat Manon niet van de ridder houdt? Zij doet geen enkele moeite om bij hem te kunnen zijn, zij neemt zijn aanwezigheid aan als vanzelfsprekend. Zodra het geld op raakt, vertrekt ze naar een andere man zonder de ridder hiervan te verwittigen. Als hij dan verhaal komt halen, heeft zij een of andere rotsmoes waarmee ze hem paait:

“Zij vertelde mij (..) dat hij haar zijn liefde had verklaard in beslastingpachtersstijl (..) dat zij zich dadelijk gewonnen had gegeven, maar met geen andere bedoeling dan hem een flinke som geld af te tappen, waar wij behaaglijk van zouden leven.”

Echt waar?
Voor mij is het belangrijkste thema in dit verhaal ‘goedgelovigheid’ of naïviteit. Niet alleen de ridder gelooft in een liefde die niet bestaat. Andere mensen geloven in de goedheid van de ridder. Zijn afkomst en goede manieren misleiden de mensen om hem heen. Zijn beste vriend, Tiberge, blijft hem te pas en onpas geld lenen terwijl hij dat allemaal uitgeeft aan Manon. Zijn vader geeft hem, na twee keer voor een misdrijf te zijn opgepakt, ook weer een kans. Niemand in dit verhaal lijkt ooit gehoord te hebben van rancune of wrok. Het lijkt wel of de hele wereld is verblind door de liefde voor Manon. Of misschien paste die houding wel in de tijdsgeest, waren de Fransen in 1740 wel heel vergevingsgezind en geloofden ze in het goede van de mens.

Kerkelijke voorschriften
Wat ook opvalt is de afwezigheid van seks in het verhaal. De ridder en Manon zijn volgens hem smoorverliefd, maar nergens wordt met geen woord gerept over seks. De enige verwijzing hiernaar is te vinden aan het begin van het verhaal:

“ Wij maakten inbreuk op de kerkelijke voorschriften, en zonder er bij te hebben nagedacht, waren wij al man en vrouw.”

Ben ik zo gewend geraakt aan expliciet gemaakte seks dat ik de liefde niet meer kan ontdekken in verhaal waarin seks geen prominente rol speelt? Of is het een bewuste keuze geweest van Prevost om niet over seks te schrijven uit respect voor zijn hoofdpersonen?

Manon Lescaut is een boeiend verhaal over de blindheid die liefde veroorzaakt. We kennen nu ook verhalen van vrouwen die veel te lang bij hun gewelddadige man blijven, misschien had ridder Desgrieux ,als hij vandaag de dag had geleefd, ook naar een Blijf-van-mijn-lijf huis had gemoeten.

AVT_Abbe-Prevost_9305

Abbe Prevost

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s